Climate change and displacement - How people are being forced to flee their homes

De afgelopen tien jaar heeft klimaatverandering gemiddeld elke dag zo’n 70.000 mensen op de vlucht gedreven. Dat blijkt uit cijfers van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR. Vooral armere landen worden zwaar getroffen. Er bestaat geen universeel juridisch kader dat deze mensen bescherming biedt. Klimaatgerelateerde ontheemding wordt onder het Vluchtelingenverdrag van Genève niet erkend als geldige grond voor asiel. Drie landen in Latijns-Amerika, de Stille Oceaan en Azië proberen nu een antwoord te bieden op een noodsituatie die hen rechtstreeks treft. Een van die landen is Bangladesh, een van de zwaarst door klimaatverandering getroffen landen ter wereld. In 2024 raakten daar ongeveer 2,4 miljoen mensen binnenlands ontheemd. De meesten verloren hun woning door een natuurramp. Cyclonen en tropische stormen veroorzaken verwoestende schade, terwijl de stijgende zeespiegel mangrovebossen en landbouwgrond onder water zet. Smeltende gletsjers in de Himalaya veroorzaken overstromingen langs de rivieren. In nieuwe modeldorpen krijgen gemeenschappen die door bodemerosie en verzilting hun woonplaats moesten verlaten, een woning en landbouwgrond aangeboden. In Colombia leidde druk van advocaten tot de juridische erkenning van de eerste slachtoffers van klimaatverandering. In een historische uitspraak werd vastgesteld dat ontheemding niet alleen het gevolg kan zijn van geweld en gewapende conflicten, maar ook van milieufactoren. In de Stille Oceaan staat regionale solidariteit centraal nu de stijgende zeespiegel het voortbestaan van verschillende eilandstaten bedreigt. Tegelijkertijd wordt het beleid bepaald door het besef dat mensen een diepe verbondenheid hebben met hun geboortegrond en hun geschiedenis. Voor de mensen hier zou vertrekken dan ook neerkomen op verbanning.